Edward's eerste reactie

Datum: Don 12 Jan 2006 18:31:48 +0100
Onderwerp: Re: Reaktie op de brief aan mij

Hoi Rob,

Bedankt voor je uitgebreide brief. Je geeft me stof tot nadenken en daar houd ik van. Vooral het lastwednesday-ism vond ik leuk. Die had ik nog niet gehoord!

Je beschrijft je geloofsontwikkeling van iemand die zowel in het christelijk geloof als in de evolutietheorie geloofde naar iemand die in een mogelijk bestaan van God en de evolutietheorie tot iemand die niet meer in het bestaan van God maar nog wel in de evolutietheorie geloofd, maar nog wel zoekende is. Het lijkt mij dat je zoektocht naar de historische feitelijkheid van de Bijbel je, zoals je ook al zei, deze fases hebben doen doorlopen. Nu stelde je dat je alleen nog de historiciteit van Jezus wilde onderzoeken en de betekenis van zijn persoon, en dan zou je zoektocht afgerond zijn. Heel duidelijk.

Als je me toestaat wil ik daar wat commentaar op geven. Ik denk dat ik je niets nieuws vertel als het mij lijkt alsof deze ontwikkeling aangestuurd wordt door je verstand en 'de reden' om zo de waarheid te vinden. Je gebruikt hiervoor argumenten van de wetenschap, en tegenargumenten van de creationisten. Dat vind ik op zich niet verkeerd, je doet het denk ik oprecht en evenwichtig, alleen, ik weet al waar dit naar toe gaat. Je zal tot de conclusie komen dat Jezus waarschijnlijk wel bestaan heeft maar dat er niet genoeg feiten zijn om te bewijzen dat hij ook daadwerkelijk opgestaan is uit de dood. Je laat het voor wat het is dat er 500 getuigen zouden zijn geweest en dat het heel raar is dat de volgelingen van Jezus, zonder dat ze er ook maar iets aan verdienden en er zelfs voor dood gemarteld werden vol bleven hielden dat het echt gebeurt was. Je vertrouwd namelijk op de stand van de wetenschap anno nu, dan op de opgetekende getuigenissen van mensen die al 'bevooroordeeld' waren. Klopt dit? Je kan namelijk niet in iets geloven dat niet te bewijzen is. En daar ging mijn vorige brief over. Ik wilde je laten zien dat ook de wetenschap is gebaseerd is op een onderliggende geloofsaanname. Nu zei je dat vooral in de beta wetenschap dit niet zo is. Maar wie ontwierp de zwaartekracht, de middelpuntvliedende kracht, de beweging van atomen en weet ik veel meer, die allemaal tot een evolutieproces hebben kunnen leiden? Je was het met me eens en je bewees het met cijfers dat veel wetenschappers buiten de wetenschap om een geloof hebben. Dat moet ook wel, omdat de wetenschap alleen maar dingen redelijk kan verklaren die zich door de reden willen laten verklaren. Toch is het voor jou de wetenschap geweest die je geloof heeft 'aangetast'. Je hebt het vooral over de historiciteit van de schepping en van Jezus. Dan bedoel je natuurlijk wat wij nu feitelijk kunnen stellen over toen, met behulp van de beta wetenschap. En dit heeft dus tot gevolg dat je je geloof 'verliest', maar in mijn ogen gewoon vervangt door een geloof in de wetenschap. Ik denk dat het in je zit om ergens in te willen geloven, maar zoals het er nu naar uitziet wil je alleen geloven in iets wat in overeenstemming is met je geloof in de wetenschap, in de reden, in 'bewijzen '. Ik heb daar mijn vragen bij, zoals je al verwacht. Hier komen ze.

In de eerste plaats vind ik het moeilijk dat je met je ene geloof zegt iets over een andere geloof te kunnen zeggen (met de wetenschap verklaarde je God dood, net als Nietzsche). Kan dat wel? Je maakt deze denk stap vaker. Ik ga je een vraag stellen. Als God almachtig is, kan Hij dan iets maken wat Hij niet op kan tillen? Denk daar eens over na. Dat kan niet, toch, dus denk ik dat jij tot de conclusie komt dat God dus niet almachtig kan zijn. Maar je stopt God dan in jouw systeem van zwaartekracht, massa en beweging. De vraag is echter of God wel onderdeel van dat systeem is. Dit systeem is het enige wat we kunnen meten en bewijzen, maar is God er onderdeel van en kunnen we wel door middel van dit systeem komen tot een conclusie over het bestaan van God. Nee, ik denk het niet, behalve wanneer Hij er voor kiest om zich binnen dat systeem te openbaren, kunnen we iets van Hem leren kennen. Maar dan moeten we wat Hij geopenbaard heeft nog steeds niet proberen te analyseren volgens de regels van het systeem, want dan komen wel tot observaties, maar niet tot begrip. Ik wil dat uitleggen. Stel, een horlogemaker maakt een horloge en legt dat in een wereld waar nog nooit een horloge geweest is. Er zijn in die wereld en die gaan dat object analyseren volgens hun regels. Een scheikundige komt met conclusies over de samenstelling van het materiaal, een natuurkundige komt met conclusies over de beweging in het object, enz. Wie van hen zal kunnen zeggen of het een goed horloge is? Geen van allen, omdat om te beoordelen of iets een 'goed' object is, je moet weten wat het doel van het object was en dat zal je niet vinden in de observaties van de wetenschappers, maar in het idee dat de maker er bij had. Als hij er de tijd mee wilde aangeven zal dat als criteria moeten gelden voor de beoordeling van het object. De andere aspecten spelen wel mee (samenstelling, beweging, vorm, uiterlijk), maar zijn ondergeschikt aan het doel. Een scheikundige die concludeert dat een horloge op tijd loopt gaat buiten zijn vakgebied. Dat is het vakgebied van de horlogemaker. Zie je? Als we het hebben over het doel van ons bestaan, waarom we hier zijn en wie God is, dan moeten we dat volgens mij aan de Horlogemaker vragen, of het zoeken op de plaats waar Hij dat geopenbaard heeft op de manier waarop Hij dat heeft vastgesteld.

Poeh, dat vraagt natuurlijk een hele omschakeling en ik vraag me af of je daar wel in mee kan gaan, maar ik zet even mijn mening tegenover de jouwe en ik hoop dat ik dit correct gedaan heb.

Eigenlijk wil ik niet echt met je discussieren, omdat ik dan vaak merk dat standpunten scherper worden en begrip minder, terwijl we juist begrip nodig hebben om verder te komen. Ik wil je dan ook beter begrijpen. Ik hoop dat je mijn onderstaande kritiek in dat licht wilt zien. Want ik heb wel een paar opmerkingen bij je kritiek op het christelijk geloof en die liggen in lijn met wat ik hierboven heb gesteld.

Jij zegt dat wanneer God alles weet, ik geen vrije wil meer heb. Dat is iets moeilijk, maar toch denk ik niet dat dit zo is. Onze vrije wil is juist wat ons onderscheidt van de dieren. Wij kunnen kiezen lief te hebben, ons instinct te volgen of andere te laten bepalen wat we doen. We hebben verschillende opties open liggen. Onze omgeving beinvloedt ons, onze natuur en onze persoonlijkheid zelf en dan kiezen we. God heeft ons zo gemaakt (geloof ik). Beperkt dit Hem? In de uitvoering van zijn plannen zou dit hem kunnen vertragen of maakt dat Hij misschien andere manieren moet zoeken om zijn plan uit te voeren. Maar twee dingen. Ten eerste is God niet aan de tijd gebonden, dus is Hij gisteren, vandaag en morgen. Hij is. Dus Hij is morgen. Hij ziet dus wat ik morgen ga doen. Hij maakt niet dat ik dat doe, maar Hij ziet het. Ik kies, Hij anticipeert. Hij heeft ons niet geprogrammeerd. Hij staat echter in relatie tot ons, heeft Zich aan ons verbonden en daarom is er wederzijdse beinvloeding. Tenminste, zo was het in het paradijs. Op die manier kon God zich aan ons openbaren. Door de zondeval is dat verstoord en daarom is het nu moeilijker geworden om God te leren kennen en zeker te weten dat hij bestaat. De relatie is verbroken. Nu, dat is het evangelie en dat ken je, maar het is wel relevant voor ons gesprek en wel om het volgende punt dat je als bezwaar tegen het geloof had. Maar eerst het tweede punt. Als dit zo is, hoe zit het dan met het kwade in de wereld. Had Hij dat dan niet voorzien? Dat is een echte moeilijke vraag waar alle theologen bij elkaar nog niet uit zijn. Ik zelf denk dat hij het wel voorzien had, maar het als een zij-effect zag van de vrije wil die Hij ons wilde geven, want alleen met een vrije wil kunnen we lief hebben en omdat God liefde is, wil hij liefde geven en ontvangen. Dat kan alleen maar van vrije subjecten. Als er liefde is, is er ook de mogelijkheid van geen liefde, net zoals wanneer er licht is, er ook de mogelijkheid van duister is. Met de liefde kwam dus ook de optie van kwaad. Maar God wilde en wil niet dat kwaad tot uiting komt, daarom wil Hij on leven leiden. Maar wij moeten daarvoor kiezen. Hij heeft dat mogelijk gemaakt door het kruis.

Nu kom ik toch op je tweede punt van de rechtvaardigheid van God, die volgens jou niet in overeenstemming is met de liefde van God. De hoofdstukken en de verzen die je aanhaalt zijn bekend voor mij en ik verbaas me er ook over dat dit in de Bijbel staat. Maar, ik geloof nog steeds dat God liefde is. Hoe? Ik kan het niet goed uitleggen en daarom wil ik je opnieuw een vraag stellen. Gods liefde is niet te begrijpen, zo diep, het is namelijk geen sentimele, emotionele liefde, maar heel diepgaande practische actieve liefde. Hij zelf liet zien aan het kruis wat Liefde is. Als je dat begrijpt, dan begrijp je denk ik pas Numeri 23 en Ps 137:9, tenminste, dan kan je accepteren dat God liefde is, ondanks het lijden waarmee we worden geconfronteerd. Als je echt oprecht wilt onderzoeken of God liefde is zal je volgens mij echt de Bijbel moeten in gaan duiken en de volgende gedeeltes gaan bestuderen:

• Jesaja 53

• Matt 26:36-46

• en verder de stukken over de kruisiging, die je bekend zullen zijn (matt. 26, 27, lukas 22, 23, Johannes 19)

• Rom 3:21-26 en 8:31,32

• Hebreeen 2:5-18

• Efeze 3:14-19

Nou, daar heb je wel een hele kluif aan. Ik weet niet of je gemotiveerd bent om dit te gaan doen en of je het zal snappen. Het komt er op neer, dat dit de manier was waarop God dus het lijden moest ondergaan om ons deel te maken van Zijn natuur (door zelf deel te worden van onze natuur) en ons zo weer op te richten en in contact met Hem te brengen, zodat we weer kunnen leven zoals we bedoeld waren. Jij bent dan ook niet pre-determined om eeuwig verdoemd te worden, omdat Jezus verdoemd is om jou eeuwig te verheffen.

Je punt over dat de wetenschap steeds minder ruimte voor God laat is logisch, omdat de wetenschap alleen maar met de reden naar God wil kijken en binnen hun systeem en dus per definitie God niet zal kunnen vinden, omdat Hij zich alleen maar laat vinden door mensen die Hem met hun hele hart, ziel én verstand willen zoeken, dus niet alleen maar met hun verstand. Je moet je met je hele leven er aan overgeven, dan zal je Hem vinden.

O ja, je had het ook nog over het recht. Nu ben ik geen jurist, maar ik zie wel een probleem in jou redenatie. Opnieuw pas je menselijke criteria op God toe. Als je het gedrag van mensen onderling met gelijke verhoudingen moet straffen (oog om oog, tand om tand, een bijbels principe), dat wil niet zeggen dat God dat ook moet doen. Als wij tegen de Heilige God zondigen, wordt de relatie verbroken, omdat God zich niet kan en wil verbinden aan wat niet heilig (smetteloos, rein, schoon) is, omdat dit Hem zou besmetten. Hij wil dat niet, maar kan niet anders, want anders zou Hij zichzelf niet meer kunnen zijn. Daarom is de eeuwige straf ook op ons, door de dood. Alleen een verlossing van die straf zou de weg weer vrij kunnen maken tot Hem. Daarom noemen we Jezus ook de Verlosser. Over het punt van de zonden van de ouders op de kinderen, dat vind ik moeilijker, maar ik kan er iets over zeggen. Mijn opa was een autoritair man. Mijn vader vond dat verschrikkelijk. Hij wilde niet zo zijn. Hij besloot om zijn kinderen zachtmoedig op te voeden. Maar, op een of ander manier kon hij dat niet, want op bepaalde ogenblikken barste de schil en kwam zijn autoritaire gevoelens naar buiten. Ik ergerde me altijd aan die uitbarstingen. Ik besloot nog zachtmoediger te zijn. Drie keer raden wat er diep in mij zich roert. Is dat karakter? Nee. Dat is zonde. Dat is onze aard en die gaat van vader op zoon. Kan dat verbroken worden? Ja, ik heb dit patroon (en andere patronen met soort gelijke geschiedenis) ontdekt en aan God en mijn vader voorgelegd (niet allemaal, dat moet ik nog doen) en om vergeving en herstel gebeden. En ik merk verandering. Wat ik wil zeggen is dit. Ik ben een zoon van mijn vader, genetisch, emotioneel en sociaal, ik ben op allerlei manieren met hem verbonden. Ik ben geen vrij individu. Ik ben een persoon die in relatie staat met anderen, waaronder mijn vader. Wat ik doe heeft directe weerslag op al mijn relaties. Ik denk dat dit ook voor het geestelijk gebied op gaat. Als de huidige juridische wetenschap dat niet erkent, wil nog niet zeggen dat dit niet zo is. Met andere woorden, ik denk dat dit bijbelse principe meer waar is dan de wet nu erkent en dat wanneer hier meer onderzoek naar gedaan wordt, we beter in staat zullen zijn om die verbanden te zien en te beoordelen. Maar, dit zal je misschien niet helemaal tevreden stellen. Laat ik het er bij houden, dat dit is hoe ik mijn geloof met deze bijbelse zaken verbind.

Nou, dat was weer heel wat, misschien moet je het nu nog vaker over lzen dan drie keer, maar ik hoop dat het aansnijdt waar je mee zit en dat je er wat aan hebt.

Hartelijke groeten

Edward